|
Z dniem 7 marca 2009 r. zmieniła się procedura prowadzenia kontroli w firmach. Teraz będą one krótsze i dostosowane do wielkości kontrolowanego podmiotu. Przedsiębiorca, który poniesie szkodę wskutek inspekcji przeprowadzonej niezgodnie z przepisami, będzie miał prawo do odszkodowania.
Takie rozwiązania wprowadziła ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 18 poz. 97).
Zasadniczo nowelizacja weszła w życie z dniem 7 marca br. Wyjątek stanowią niektóre przepisy o rejestracji działalności gospodarczej oraz niektóre przepisy przejściowe (art. 1 pkt 2-4, art. 13, 14 i 17, art. 22 pkt 2, art. 24, art. 65-67 oraz art. 69), które zaczną obowiązywać od 31 marca br. oraz art. 68 dotyczący Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2011 r.
Krótsze kontrole
Ustawa przewiduje krótsze i dostosowane do wielkości firmy kontrole. W trakcie roku czas trwania wszystkich kontroli nie może przekroczyć: 12 dni roboczych u mikroprzedsiębiorców, 18 dni roboczych u małych przedsiębiorców, 24 dni roboczych u średnich przedsiębiorców i w końcu 48 dni roboczych u pozostałych przedsiębiorców. Kontrolerzy muszą powiadamiać firmę o zamiarze przeprowadzenia kontroli, wraz ze wskazaniem zakresu planowanej kontroli. Jej przedmiotem ma być działalność gospodarcza, a nie osoba przedsiębiorcy. Kontrola powinna być prowadzona w taki sposób, aby nie naruszać normalnego funkcjonowania sprawdzanego przedsiębiorstwa. Można ją wszcząć nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia takiego zawiadomienia. W razie niedotrzymania tego terminu, trzeba dokonać ponownego zawiadomienia. Przedsiębiorca może wnioskować o to, aby kontrola została wszczęta wcześniej, czyli przed upływem 7 dni.
Czas kontroli można przedłużyć tylko z przyczyn niezależnych od inspektorów, ale i tak nie można przekroczyć przewidzianego limitu w jednym roku kalendarzowym. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy kontrolę przedłużono z uwagi na ujawnienie zaniżenia zobowiązania podatkowego lub zawyżenia straty do wysokości przekraczającej równowartość 10% kwoty zadeklarowanego zobowiązania podatkowego albo straty bądź niezłożenie deklaracji, mimo że istniał taki obowiązek.
Wyjątkowo, w tej samej firmie można prowadzić jednocześnie drugą kontrolę. Chodzi o przypadki, gdy jest to niezbędne w związku z prowadzonym dochodzeniem o przestępstwo, przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe.
Trzy dni na zgłoszenie sprzeciwu
Przedsiębiorca może wnieść sprzeciw do organu kontroli, który naruszył np. zakaz równoczesności kontroli albo przekroczył limit czasu trwania kontroli. Sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania kontroli z naruszeniem przepisów można można zgłosić w ciągu 3 dni roboczych od daty jej rozpoczęcia. Jego wniesienie powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych, z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o jego wniesieniu. Organ kontroli ma 3 dni, by rozpatrzyć sprzeciw i wydać postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub ich kontynuowaniu. Na postanowienie w tej sprawie przysługuje zażalenie. Dowody zgromadzone przez kontrolującego z naruszeniem prawa nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnoskarbowym, dotyczącym przedsiębiorcy.
Urzędnik prowadzący kontrolę ponosi odpowiedzialność, jeśli zrobi to bez upoważnienia lub przekroczy jego zakres. Natomiast przedsiębiorca, który poniósł rzeczywistą szkodę wskutek kontroli przeprowadzonej niezgodnie z przepisami, ma prawo do odszkodowania.
Wystarczy wniosek o rejestrację
Niedługo zaczną też obowiązywać regulacje, które wyeliminują zbędny formalizm przy zakładaniu firmy. Zgodnie z nowymi przepisami przedsiębiorca nie będzie musiał czekać na decyzję o zarejestrowaniu, aby rozpocząć działalność gospodarczą. Wystarczy, że złoży wniosek o rejestrację, docelowo - na stronie internetowej. Prowadzenie firmy ułatwi również zasada „jednego okienka”. Zamiast czterech (jak obecnie) przedsiębiorca będzie składał tylko jeden wniosek o wpis do rejestrów (gminy, urzędu skarbowego, urzędu statystycznego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Natomiast docelowy model ewidencjonowania przedsiębiorców będzie oparty o zasadę „zero okienka”. Oznacza to, że zainteresowany nie będzie musiał składać żadnych dokumentów - wystarczy, że wypełni odpowiedni formularz na stronie internetowej i wyśle go na adres specjalnej platformy informatycznej - Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Wiarygodnych informacji dostarczy CEIDG
Natomiast od 1 lipca 2011 r. zacznie funkcjonować Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zastąpi ona lokalne ewidencje działalności gospodarcze, prowadzone w gminach. Oprócz możliwości „samorejestracji” przedsiębiorstwa, Centralna Ewidencja dostarczy także wiarygodnych informacji o potencjalnych partnerach biznesowych, udostępniając na stronie internetowej dane o przedsiębiorcach, których działalność podlega reglamentacji. Do jej zadań będzie też należała m.in. elektroniczna wymiana informacji między urzędem skarbowym, ZUS i GUS.
CEIDG będzie zbierać takie dane jak firma przedsiębiorcy, jego PESEL, REGON i NIP, a także informacje o obywatelstwie, adresie poczty elektronicznej i strony internetowej oraz dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej. Do CEIDG zostaną również wpisane informacje określające działalność gospodarczą zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, informacje o ustaniu lub istnieniu małżeńskiej wspólności majątkowej, o umowie spółki cywilnej, o ewentualnym zawieszeniu i wznowieniu działalności gospodarczej lub ograniczeniu albo utracie zdolności do czynności prawnych, ogłoszeniu upadłości lub wszczęciu postępowania naprawczego.
Przyjęte w noweli rozwiązania wymusiły zmiany w przepisach 62 innych ustaw, w tym m.in. w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, ustawie z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej czy ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
|
